"  Jane was fond of dancing, and  excelled in it ! "

  - Henry Austen

Jane Austen, Dans en Muziek

door

Maria Angad Gaur

De Dans:

“There were twenty Dances & I danced them all, & without  any fatigue.- I was glad to find myself capable of dancing so much & with so much satisfaction as I did;- from my slender enjoyment of the Ashford Balls, I had not thought myself equal to it, but in cold weather & with few couples I fancy I could just as well dance for a week together as for half an hour”.

Brief van Jane Austen aan haar zuster Cassandra, December24th – 26th 1798.

 

Dat Jane Austen veel van dansen hield spreekt uit haar brieven aan familieleden en uit haar romans. Haar beschrijvingen van dansen en bals en het belang daarvan in het sociale leven van de ‘upper middle class’ in de late achttiende en vroege negentiende eeuw, geven een levendig beeld van een ‘Regency Ball’ in huiselijke kring en als publiek evenement.

De personages in Jane Austen’s romans geven de voorkeur aan populaire Country Dances, zg. Longways voor meerdere paren in twee rijen tegenover elkaar.

Deze typisch Engelse dansen waren al sinds de eerste dansbundel van John Playford in Londen in 1651 uitkwam, zeer populair. Onder de naam Contre- Danses verschijnen er rond 1700 ook bundels van Franse dansmeesters met talrijke longways notaties.

In Engeland worden de Playford dansen steeds weer heruitgegeven. Ook verschijnen er jaarlijks bundels met country-dances van verschillende andere dansmeesters. Aan het eind van de 18e eeuw publiceren Charles en Samuel Thompson ieder jaar een collectie van twintig dansen, “as they performed at Court, Bath and all Publick Assembleys”.

Deze levendige dansen, die door een groot aantal dansers te gelijk worden uitgevoerd, verdrongen de ingewikkelde Franse dansen voor één paar, zoals het gracieuze menuet dat rond 1800 tijdens de bals in Bath alleen nog door oudere mensen gedanst werd.

Immers tijdens een country dance kon men ongedwongen converseren en “ To be found of dancing was a certain step forwards to falling in love”.

 

Jane Austen laat ons in het ongewisse welke dansen er gedanst werden door haar personages, alleen in“Pride and Prejudice”, benoemd Jane Austen een dans.

Pride and Prejudice chapter III:

 

``Oh! my dear Mr. Bennet'' as she entered the room, ``we have had a most delightful evening, a most excellent ball. I wish you had been there. Jane was so admired, nothing could be like it. Every body said how well she looked; and Mr. Bingley thought her quite beautiful, and danced with her twice. Only think of that my dear; he actually danced with her twice; and she was the only creature in the room that he asked a second time. First of all, he asked Miss Lucas. I was so vexed to see him stand up with her; but, however, he did not admire her at all: indeed, nobody can, you know; and he seemed quite struck with Jane as she was going down the dance. So, he enquired who she was, and got introduced, and asked her for the two next. Then, the two third he danced with Miss King, and the two fourth with Maria Lucas, and the two fifth with Jane again, and the two sixth with Lizzy, and the Boulanger--''

Deze dans “La Boulangère /The Boulangerie’ is een simpele versie van een cotillion gedanst door 4 paren in een kring en is o.a. te vinden in Campbell’s “Collection of Country Dances and Cotillions” uit 1805.

Ook in een brief aan Cassandra schrijft Jane Austen over The Boulangerie :  

 

 'We dined at Goodstone, and in the evening danced two country- dances and the Boulangerie.'

 

Jane Austen - 5 september 1796

 

Al werd de Regency Ballroom gedomineerd door de Country Dances, er waren meer belangrijke dansvormen te zien. Zo was men dol op de Schotse Reel voor meerdere paren en als solodans, waarin virtuoos voetenwerk werd geshowd.

De Cotillions en later de Quadrilles wijken af van de longways rage en worden door vier paren in carrévorm uitgevoerd. Ze vereisen een goede danstechniek en een goed geheugen.

In 1770 verschijnt “A new Collection of Fourthy-four Cottilions” van de dansmeesterGiovanni Andrea Battista Gallini.Deze Italiaan bouwt, na zijn opleiding als danser in Parijs, een carrière op in Engeland. Als danser, dansmeester en later als artistiek directeur van het “Kings Theatre” in Londen.

De dansmeester van het “Kings Theatre”  Thomas Wilson geeft tussen 1811 en 1824 verschillende bundels uit over verschillende dansvormen uit die tijd.

Zijn book “ The Correct method of Waltzing” uit 1811 laat ons kennismaken met de vroege wals, die in die tijd sinds 1800 snel populair werd in Engeland.

 Jane Austen's handgeschreven kopie van "The Soldiers Adieu"    

De muziek:

“Yes, yes, we will have a pianoforte, as good as one can be got for 30 guineas and I will practise country dances, that we may have some amusement for our nephews and neices (nieces), when we have the pleasure of their company”.

(Jane Austen aan haar zuster Cassandra 27th December 1808.)

Zowel in haar leven als in haar romans wordt er volop gemusiceerd.

Jane Austen en veel van haar heldinnen zijn ‘very found of music’ en bespelen de piano forte. Zijzelf speelde minstens een uur per dag voor het ontbijt. Haar uitgebreide muziekcollectie bevindt zich momenteel in haar huis in Chawton en in het museum te Bath.

De bundels piano muziek en liederen, door haarzelf gekopieerd, bevatten werk van Handel, Haydn en Engelse componisten van die tijd zoals Shield en Samuel Webb jr.; er zijn komische liedjes, Italiaanse en Franse liederen en opera aria’s; bovendien instrumentale muziek van Corelli, Handel, Gluck, Pleyel, Cramer en Johan Christiaan Bach. En last but not least Schotse en Ierse songs en ballads.

Schotse en Ierse airs waren heel populair in die tijd. Aan onder andere Haydn en Beethoven werd, tijdens hun verblijf in Engeland, gevraagd bewerkingen te maken.

Maria Angad Gaur

 Jane Austen's piano in het Jane Austen House Museum, Chawton (foto JASNL 2010).

Niet het origineel maar wel soortgelijk aan de piano waar ze op gespeeld zou hebben.

Even genieten van een mooie Quadrille....

                                              NHDT - Maria Angad Gaur

In 2006 hebben we genoten van een Jane Austen Bal op Kasteel Hackfort. Daar danste het Nederlands Historisch Dans- en Theater ensemble van Maria Angad Gaur onder andere deze dans,  Paine's First Set of Quadrilles 1815 (Part 2,3,4,5 and 6 only danced twice instead of the usual four times!) Deze quadrille wordt momenteel ook geleerd in de Jane Austen dansworkshops, door Maria Angad Gaur zelf. Om mee te kunnen genieten van deze sierlijke dans hoef je alleen maar HIER te klikken!      

What every Jane Austen Dancer must know....

 

At times in the country dance (contre-dance), the choreography requires couples to stand and wait their turn to dance up the set. So they used the waitingtime to talk or even flirt verbally. A single dance was actually two dances, lasting a total of 30 minutes, 29 minutes too long if you were on the dancefloor with a person like Mr.Collins!But if you were really interested in your partner this 30 minutes offered an extended period for conversation....

Aside from meeting a potential marriage-partner, one went to a ball simply to dance and have fun! So it wasn't uncommon to see young ladies dancing with friends and familymembers. Women dancing with women, especially at private balls and impromptu dances at home, was common because the female attendees usually outnumbered the men. Some public assemblies however,had a rule that same-gender dancing was allowed only when no gentlemen partners were available and only with the MC's permission (Master of Ceremonies).

On November 1, 1800, the 24-year- old Jane Austen wrote to her sister Cassandra about attending a ball the previous Thursday evening: "It was a pleasant Ball....for there were nearly 60 people...There was a scarcity of Men in general & a still greater scarcity of any that were good for very much....There was commonly a couple of ladies standing up together."

In fact, Jane Austen performed four dances with her good friend Catherine Bigg at this ball.

 

uit Jane Austen for Dummies - Joan Klingel Ray, 

                                                                                                         President JASNA

Danstutorial

Hoe makkelijk is het tegenwoordig! Je hebt zin om te dansen, gaat naar een discotheek en hup, de dansvloer op!

Geen vooraf geleerde danspassen en regels op muziek met bijpassende choreografie.

Je danst met of zonder partner, 'n vriend/vriendin of met een volslagen onbekende. Geen chaperonnes, niet wachten tot je bent voorgesteld of tot je gevraagd wordt. Een heer weigeren betekent nu ook niet meer dat je de hele avond niet meer kunt dansen en vind je je danspartner niet meer leuk dan kap je er gewoon mee. Volgende heer beter! Buigen is er ook niet meer bij, behalve als je iets op de grond hebt laten vallen, en je danspartner hoeft je niet meer terug te begeleiden naar waar hij je vandaan heeft gehaald.

Was het dansen in Jane Austen's tijd extra spannend vanwege het lichamelijk contact dat op de dansvloer eindelijk kon plaatsvinden, in de huidige tijd zie je stelletjes die hun lust nauwelijks kunnen bedwingen zelfs samen uit een toilet komen. Wat zou Jane Austen grote ogen opzetten bij de moderne dans-en uitgaansetiquette!

 

In Engeland leren en dansen de mensen nog vaak de "oude" country-dances" - longways, quadrilles en cotillions - en deze varieren van makkelijk tot zeer moeilijk.

Hier in Nederland hebben we deze traditie niet en we zijn niet gewend aan dansen volgens een choreografie.

Maar op een bal wil je kunnen dansen en dat gaat niet zomaar! Eenvoudige dansen kunnen door de "Caller" ter plekke aangeleerd worden maar voor de moeilijkere dansen heb je echt wel enige ervaring nodig.

 

Misschien is het daarom dat er zo'n enthousiasme is voor het leren van de dansen uit Jane Austen's tijd. 

Natuurlijk wil men graag de dansen leren zoals in de vele Jane Austen verfilmingen te zien zijn, maar ook vanwege de sierlijkheid, hoffelijkheid en elegantie. Hoe exquise!  

 

Om je enige indruk te geven van dansen die Jane Austen zeker gedanst zal hebben, plaatsen we hieronder een aantal filmpjes van o.a. de dansworkshops, het Jane Austen bal van vorig jaar en uit Jane Austen verfilmingen. Klik op de afbeelding voor het filmpje.Veel plezier!

 

 

Mr. Beveridge's Maggot

JASNL, Amsterdam

Upon a Summer's Day

JASNL, Amsterdam 

The Free Mason

JASNL, Amsterdam

Mr.Beveridge's Maggot

Pride&Prejudice, BBC

The Hole in the Wall

JASNL, Amsterdam

Le Boulanger

Slot Loevestein

Corn Rigs

JASNL, Amsterdam

The Hole in the Wall

Becoming Jane

The Duke of Kent's Waltz

JASNL, Amsterdam

Cotillion La Mignonette

JASNL, Amsterdam

The Hole in the Wall

Slot Loevestein

The Shrewsbury Lasses

Slot Loevestein

Jack's Maggot

JASNL, Amsterdam

© Jane Austen Society NL. De teksten op deze website mogen niet doorgeplaatst worden zonder toestemming. Citeren mag alleen met bronvermelding. Neem contact op voor meer informatie via info@janeaustensociety.nl

© Jane Austen Society NL. It's prohibited to use the content of this website without permission. Quoting only with acknowledgement of source. Please contact info@janeaustensociety.nl for more information.